Bố mẹ bất đồng cách nuôi con là câu chuyện phổ biến với hầu hết các vợ chồng son trong 2 năm đầu sau sinh,đặc biệt ở các cặp đôi lần đầu làm cha mẹ. Chúng ta bước vào hành trình làm cha mẹ với những trải nghiệm riêng, để rồi đôi khi không tránh khỏi những lúc “vênh” nhau trong cách dạy dỗ con cái. Nếu bạn và đối tác đang bất đồng cách nuôi con và không biết làm sao để không thành xung đột. Hãy cùng ParentLab nhìn những “bí kíp” nhỏ nhưng có võ, giúp cha mẹ không chỉ thấu hiểu con hơn mà còn trở thành những người đồng đội ăn ý nhất trên hành trình trưởng thành của con.
Tại sao có con lại làm căng thẳng mối quan hệ?
Bạn và chồng từng là những người đồng đội ăn ý nhất, hiểu nhau, hỗ trợ nhau, hiếm khi cãi nhau về những chuyện nhỏ nhặt. Rồi đứa con đầu lòng chào đời, và bỗng dưng mọi thứ có vẻ khác đi. Theo nghiên cứu từ Gottman Institute – một trong những đơn vị hàng đầu về tâm lý hôn nhân cho thấy khoảng 67% các cặp đôi báo cáo mức độ hài lòng trong mối quan hệ giảm đáng kể trong vòng 3 năm đầu sau khi có con đầu lòng.
Không phải bạn yêu nhau ít hơn. Không phải mối quan hệ đã “nhạt”. Nhưng những mâu thuẫn vợ chồng sau sinh xuất hiện nhiều hơn, căng hơn, và đôi khi chỉ vì chuyện phân chia việc chăm con như thế nào cũng có thể trở thành cuộc tranh luận kéo dài.
Xã hội dạy chúng ta cách mang thai, cách sinh nở, cách cho con bú. Nhưng gần như không ai nói với bạn rằng: “Sau khi bé ra đời, hai vợ chồng có thể sẽ xung đột với nhau nhiều hơn bất kỳ giai đoạn nào trước đây trong cuộc hôn nhân.”
Mối quan hệ vợ chồng căng thẳng hơn sau khi có con
Vì sao bố mẹ lại bất đồng về cách nuôi con?
Hiểu được nguồn gốc của những bất đồng là bước đầu tiên để không biến chứng thành xung đột.
1. Mỗi người mang theo “bản thiết kế” khác nhau từ gia đình mình
Cách bạn được nuôi dưỡng khi còn nhỏ đã hình thành những kỳ vọng thầm lặng về việc “nuôi con đúng cách” là như thế nào. Có người lớn lên trong gia đình nghiêm khắc, coi kỷ luật là thể hiện của tình yêu. Có người lớn lên với cái ôm ấm áp, sự yêu thương trìu mến thì sự gắn kết cảm xúc lại là ưu tiên hàng đầu.
Khi hai người có hai “bản thiết kế” khác nhau cùng xây dựng gia đình và nuôi dưỡng một đứa trẻ, va chạm là không thể tránh khỏi. Không ai sai, nhưng hai “bản thiết kế” đó không tương thích.
“Nền tảng” khác nhau tạo nên những quan điểm khác nhau khi nuôi dạy con
2. Thiếu ngủ và kiệt sức làm não bộ hoạt động ở mức tối thiểu
Khi não bộ hoạt động ở mức tối thiểu sau những áp lực công việc, nội trợ chồng chẩt, khả năng kiên nhẫn, lắng nghe và điều tiết cảm xúc đều giảm sút đáng kể. Khi hai bố mẹ cùng kiệt sức, cộng thêm nếu một trong hai không thấu hiểu và cảm thông công việc mà người kia đang gánh vác. Khi đó, mọi quyết định trong việc nuôi dưỡng đứa trẻ có thể trở thành công thức cho sự xung đột, mâu thuẫn vợ chồng sau sinh trở nên căng thẳng.
Điều quan trọng cần nhớ: sự nóng nảy trong giai đoạn này thường là triệu chứng của kiệt sức, không phải dấu hiệu của một mối quan hệ đang tan vỡ. Đừng để những cuộc cãi vã trong trạng thái mệt mỏi định hình cách bạn nhìn nhau về lâu dài.
Mệt mỏi và kiệt sức khiến bố ẹm đưa ra quyết định tiêu cực hơn khi nuôi con
3. Phân chia không đều không được nói ra
Đây là nguồn gốc âm thầm nhất, nhưng cũng nguy hiểm nhất. Một trong hai vợ chồng cảm thấy mình đang làm nhiều hơn, áp lực nhiều hơn, lo lắng nhiều hơn, hi sinh nhiều hơn, nhưng không dám nói thẳng vì sợ làm căng thẳng tình hình, hoặc sợ bị cho là “ích kỷ”.
Cảm giác đó tích tụ. Và đến một ngày, nó “nổ ra” vào đúng thời điểm tệ nhất. Nó không phải vì một chuyện cụ thể, mà vì tất cả những chuyện mà cả hai đều thấy “ấm ức” nhưng chưa được nói ra.
Một trong hai vợ chồng luôn cảm thấy mình phải hy sinh nhiều hơn
Nguyên tắc quan trọng nhất khi nuôi dạy con
Trong nuôi dạy con, hiếm khi có một cách duy nhất đúng. Khoa học nuôi dạy con có thể đưa ra những nguyên tắc chung, nhưng mỗi đứa trẻ, mỗi gia đình, mỗi hoàn cảnh là khác nhau, mỗi người đều mang cho mình một “bản thiết kế riêng” khi bước vào một gia đình chung.
Thay vì hỏi “Ai đúng, ai sai?”, hãy thử hỏi: “Chúng ta muốn con trải nghiệm điều gì?”. Đây chính là nguyên tắc cốt lõi quan trọng nhất khi nuôi dạy con!
Khi cả hai cùng nhìn về một đích đến chung, một đứa trẻ cảm thấy an toàn, được yêu thương và dần trở nên tự lập. Khi đó, mọi quyết định cụ thể trở thành công cụ, không còn là chiến trường. Và từ đích đến đó, hai người có thể cùng nhau lùi lại tìm cách tiếp cận phù hợp, thay vì mỗi người bảo vệ “phương pháp” của riêng mình, bất đồng cách nuôi con sẽ không thể trở thành xung đột.
Nguyên tắc quan trọng nhất khi nuôi con là hai bố mẹ phải đồng lòng
5 Thực hành để bố mẹ bất đồng cách nuôi con không trở thành xung đột
Phân chia “người ra quyết định” theo từng lĩnh vực
Thay vì mọi quyết định đều phải thống nhất hai người, hãy thử phân chia: một người chịu trách nhiệm chính về giấc ngủ, người kia chịu trách nhiệm chính về chế độ ăn uống. Người kia có thể đóng góp ý kiến, nhưng quyết định cuối cùng là của người phụ trách lĩnh vực đó.
Cách này không hoàn hảo, nhưng nó giảm đáng kể số lần cả hai phải tranh luận về từng chi tiết nhỏ.
Không phê bình cách nhau chăm con trước mặt con
Khi bạn nói với con “Bố làm vậy là sai” hay dùng ngôn ngữ cơ thể phê phán đối phương trước mặt con, bạn không chỉ gây tổn thương cho người còn lại mà còn tạo ra sự bất an trong con. Trẻ nhỏ rất nhạy cảm với sự bất đồng giữa bố mẹ.
Nếu không đồng ý với cách vợ hoặc chồng làm gì đó, hãy giữ lại và nói chuyện riêng với nhau sau.
Phê bình nhau trước mặt con khiến đứa trẻ cảm thấy tiêu cực
Tạo thời gian “họp gia đình” khi cả hai đang bình tĩnh
Những cuộc trò chuyện quan trọng nhất không nên diễn ra lúc 2 giờ sáng sau một cuộc tranh cãi nảy lửa vừa nổ ra. Hãy cố tình tạo ra những khoảng thời gian dù chỉ 20 phút sau khi bé ngủ để nói về cảm xúc, về những gì đang diễn ra, về những điều cần điều chỉnh và tìm ra phương án cuối cùng để duy trì sự đồng thuận.
Đồng ý trước về “đường đỏ” và vùng linh hoạt
Hãy cùng nhau xác định: những điều nào là không thể thỏa hiệp (ví dụ: an toàn của bé, không để bé khóc quá lâu một mình), và những điều nào có thể linh hoạt tùy hoàn cảnh.
Khi cả hai đã xác định rõ đâu là đường đỏ và đâu là vùng có thể thương lượng, những bất đồng nhỏ sẽ không còn cảm thấy như “tấn công vào nguyên tắc” nữa.
Nhớ rằng vợ chồng là đồng hành, cùng phát triển
Đây có lẽ là thực hành quan trọng nhất, và cũng khó nhất khi cả hai đang mệt mỏi. Khi bố mẹ bất đồng cách nuôi con, não bộ của chúng ta dễ dàng chuyển sang chế độ “thắng-thua”. Coi vợ ( chồng) như người cản trở mình nuôi dạy con đúng cách. Nhưng thực ra, cả hai đều muốn điều tốt nhất cho con, chỉ là có cách nhìn khác nhau về “điều tốt nhất” là gì.
Một câu đơn giản có thể thay đổi cả cuộc trò chuyện: “Mình nên làm gì cùng nhau để tốt cho con?”
Vợ chồng là đồng hành, cùng phát triển trong việc nuôi dạy con
Khi cảm thấy không còn hiểu nhau — có phải đã đến lúc cần thêm một người hỗ trợ?
Nhiều người vẫn nghĩ rằng chỉ khi hôn nhân rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng như đứng bên bờ ly hôn, xuất hiện người thứ ba, hoặc hoàn toàn không thể trò chuyện thì mới cần tìm đến chuyên gia.
Nhưng thực tế, hỗ trợ tâm lý cho cặp đôi hiệu quả nhất khi được xem như một cách chăm sóc mối quan hệ từ sớm, không phải giải pháp “chữa cháy”. Đặc biệt trong những giai đoạn chuyển tiếp lớn như khi có con đầu lòng, áp lực mới, thiếu ngủ và thay đổi vai trò có thể khiến cả hai dần xa nhau mà không nhận ra. Một không gian an toàn để cùng nói ra điều mình đang cảm thấy, học cách lắng nghe và điều chỉnh cách giao tiếp có thể tạo nên khác biệt rất lớn không chỉ cho mối quan hệ vợ chồng mà còn cho môi trường cảm xúc mà con bạn lớn lên trong đó.
Người hỗ trợ giúp cha mẹ thấu hiểu con cái hơn trong hành trình trưởng thành
Kết luận
Nếu bạn nhận thấy bố mẹ bất đồng cách nuôi con sẽ dẫn đến những cuộc tranh luận lặp đi lặp lại, cảm giác cô đơn dù vẫn ở cạnh nhau, hoặc không biết bắt đầu cuộc trò chuyện quan trọng từ đâu, đó có thể là lúc cân nhắc tìm sự hỗ trợ. Không phải vì mối quan hệ của bạn “có vấn đề”, mà vì cả hai xứng đáng có thêm công cụ để đi cùng nhau vững vàng hơn.
| 📣 BẠN CÓ THỂ LÀM GÌ TIẾP THEO? 👉Đọc thêm: “Trầm cảm sau sinh — điều không ai nói trước với bạn khi sinh” 👉Tải Checklist “3 tháng đầu sau sinh” → [Link bài] |
