“Học thế nào trong thời đại AI?” là cuốn sách về điều gì?
“Học thế nào trong thời đại AI?” là cuốn sách viết cho học sinh THCS và THPT đang lớn lên trong bối cảnh AI trở thành một phần quen thuộc của đời sống học tập. Cuốn sách không dạy cách dùng ChatGPT, không cảnh báo về nguy cơ của AI và không đưa ra lời khuyên kiểu “phải làm ngay”. Thay vào đó, sách đặt người học vào trung tâm và giúp học sinh trả lời một câu hỏi quan trọng hơn: làm thế nào để học thật sự trong một thế giới mà AI có thể làm thay mọi thứ?
Tác giả Đỗ Danh Nam, đồng sáng lập ParentLab và Chủ tịch Nettop Learning, là người có hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục và thiết kế giảng dạy. Cuốn sách được PGS.TS. Nguyễn Ngọc Vũ – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại ngữ – Tin học TP. Hồ Chí Minh (HUFLIT), Microsoft Vietnam Innovative Educator Master Trainer – đánh giá là “người bạn đồng hành điềm tĩnh và đáng tin” dành cho học sinh thời đại AI.
Sách “Học thế nào trong thời đại AI?” gồm những phần nào?
Sách được chia thành 11 phần chính và 1 phụ lục, xây dựng theo mạch học tập có chủ ý từ nền tảng tư duy đến thực hành cụ thể:
Phần 1 – Bản đồ năng lực thời AI giới thiệu 4 năng lực cốt lõi học sinh cần xây dựng: tư duy phản biện, tự học và tự điều chỉnh, đạo đức và trách nhiệm số, sáng tạo và ứng dụng.
Phần 2 – Hiểu đúng về AI giải thích AI theo cách học sinh thực sự cần hiểu, bao gồm nguyên tắc hoạt động, những ngộ nhận phổ biến và tại sao “AI nói trôi chảy” chưa chắc có nghĩa là “AI nói đúng”.
Phần 3 – Công dân số có trách nhiệm phân tích ranh giới giữa AI hỗ trợ học và AI làm hộ bài, đạo đức học thuật trong thời đại mà AI có thể tạo nội dung chỉ trong vài giây.
Phần 4 – Học cùng AI mà không sợ bị AI học hộ là phần nhiều người nhận xét chạm đúng nhất. Nguyên tắc trung tâm: học trước – AI sau, không phải cấm AI mà là giữ quyền chủ động trong quá trình học.
Phần 5 – Học cách hỏi AI hướng dẫn thực hành cách đặt câu hỏi cho AI hiệu quả vì đây là kỹ năng cần rèn luyện, không tự nhiên mà có.
Phần 6 – Đọc, viết và kiểm chứng trong biển nội dung AI tập trung vào kỹ năng đọc có chọn lọc, viết bằng tư duy của chính mình và kiểm chứng thông tin khi AI tạo nội dung liên tục.
Phần 7 – Học sâu trong thời đại xao nhãng phân tích tại sao “biết nhiều” chưa đủ và cách học để thật sự hiểu, không chỉ đi qua các bước một cách thuận tiện.
Phần 8 – Học qua dự án (Project-Based Learning) giới thiệu phương pháp học phù hợp nhất trong thời đại AI: học qua làm thật, giải quyết vấn đề thật, tạo sản phẩm mang dấu ấn cá nhân.
Phần 9 – Các kỹ năng cần rèn luyện liệt kê những kỹ năng AI không thể thay thế và cách bắt đầu rèn luyện từ hôm nay.
Phần 10 – Học để trở thành AI-Ready Human định nghĩa mục tiêu học tập thực sự: không phải người giỏi AI nhất mà là người học giỏi nhất khi có AI bên cạnh.
Phần 11 – Học tập suốt đời trong thời đại AI xây dựng tư duy về việc học như một hành trình dài, không có đích đến và không kết thúc sau khi thi xong.
Phụ lục – Bộ ToolKit học cùng AI gồm bảng tự đánh giá năng lực học tập thời AI; thang sử dụng AI lành mạnh (5 mức từ “chưa dùng AI” đến “AI làm thay”); thư viện prompt thực hành cho môn Toán, Văn và Ngoại ngữ; vòng lặp học tập cùng AI áp dụng cho mọi môn học.
Điểm mạnh của cuốn sách này là gì?
Cuốn sách “Học thế nào trong thời đại AI?” có ba điểm khác biệt so với phần lớn nội dung về AI và học tập hiện nay.
Thứ nhất, viết cho học sinh chứ không phải về học sinh. Giọng văn đơn giản, bình tĩnh và tôn trọng. Cuốn sách không có câu kiểu “nếu không làm ngay thì sẽ tụt hậu” và cũng không có những gánh nặng vô hình. Sách mở đầu bằng lời nhắn của tác giả: “Nếu có lúc nào đó bạn thấy mình mất tập trung, học chậm hơn người khác hay mệt mỏi vì phải cố gắng quá nhiều thì đó là điều hoàn toàn bình thường.”
Thứ hai, không cấm AI, không phó mặc AI. Sách không kêu gọi cấm AI trong học tập cũng không cổ vũ dùng AI thiếu kiểm soát. Cuốn sách nêu lên một lập trường rõ ràng: người đọc cần hiểu AI đang hỗ trợ mình ở bước nào và đâu là ranh giới để việc học vẫn thuộc về chính mình.
Thứ ba, có công cụ thực hành thật sự. Bộ ToolKit trong Phụ lục không phải lý thuyết. Đó là công cụ học sinh có thể mở ra và dùng ngay trong buổi học tối nay, từ bảng tự đánh giá năng lực đến từng mẫu prompt theo từng môn học cụ thể.
Cuốn sách này phù hợp với ai?
Học sinh lớp 6-12 đang băn khoăn không biết dùng AI trong học tập như thế nào cho đúng, hoặc cảm thấy bị áp lực phải “theo kịp AI” trong khi chưa rõ mình cần làm gì.
Phụ huynh đang lo lắng vì con dùng AI để làm bài hoặc không biết nên cấm hay cho phép con dùng các công cụ AI. Phần “Lời ngỏ dành cho phụ huynh và giáo viên” ở cuối sách được thiết kế riêng cho nhóm này.
Giáo viên muốn có thêm chất liệu để thiết kế hoạt động học tập, đặt câu hỏi và xây dựng văn hóa học thuật trong lớp học thời AI.
Thông tin cần biết trước khi mua sách
| Thông tin | Chi tiết |
| Tên sách | Học thế nào trong thời đại AI? |
| Tác giả | Đỗ Danh Nam |
| Nhà xuất bản | NXB Dân Trí |
| Năm xuất bản | 2026 |
| Số trang | 160 trang |
| Giá bán | 138.000đ |
| Đối tượng | Học sinh 12-18 tuổi và phụ huynh |
| Mua tại | parentlab.vn/sach-ai |
Câu hỏi thường gặp về cuốn sách
Sách có dạy cách dùng ChatGPT không? Có, nhưng không phải trọng tâm. Phần 5 hướng dẫn cách đặt câu hỏi cho AI và Phụ lục có thư viện prompt thực hành theo từng môn. Tuy nhiên trọng tâm chính của sách là giúp học sinh giữ quyền chủ động trong việc học, không phụ thuộc vào AI.
Học sinh lớp mấy thì phù hợp để đọc? Sách được viết cho học sinh THCS và THPT, phù hợp nhất với học sinh từ lớp 7 trở lên. Phụ huynh có con trong độ tuổi này cũng nên đọc để đồng hành hiệu quả hơn.
Phụ huynh không rành công nghệ có đọc hiểu không? Hoàn toàn có thể. Sách không viết theo kiểu kỹ thuật. Ngôn ngữ đơn giản, không có thuật ngữ chuyên ngành khó hiểu. Phần “Lời ngỏ dành cho phụ huynh và giáo viên” ở cuối sách dành riêng cho nhóm người lớn.
Sách có cập nhật theo các công cụ AI mới không? Sách tập trung vào nền tảng tư duy và phương pháp học, không phụ thuộc vào công cụ AI cụ thể nào. Điều này giúp nội dung có giá trị lâu dài dù các công cụ AI tiếp tục thay đổi.
Đọc tiếp: Tác giả Đỗ Danh Nam là ai? | Tóm tắt 11 chương sách – Bản dành cho phụ huynh | 5 lý do nên tặng cuốn sách này cho con dịp đầu năm học
